جاذبه گردشگری بروجرد زیباترین شهر ایران (قسمت اول)

0
157
جاهای دیدنی بروجرد

جاهای دیدنی بروجرد

شهرستان بروجرد از شمال به ملایر (استان همدان)، از شرق به سربند (استان مرکزی) و دورود، از جنوب به خرم اباد و از غرب به سلسله جبال زاگرس محدود شده است.

آب و هوای بروجرد متعادل و نیمه خشک بوده و از پیشینه و تاریخ پیش از اسلام، شهر بروجرد که در گویش لری (ورودگرد) و در لهجه محلی بروجردی( ورویرد) نامیده می شود، مدارک فنی کافی به دست نیامده است.

اما سنگ لوحه هایی که به خط پهلوی در بروجرد و اطراف آن دیده شده دلیل محکمی برای قدیمی بودن این شهر است.

عده ای بنای این شهر را به منوچهر نسبت می دهند و قدمت آن را بالغ بر ۴ هزار سال می دانند، عده ای دیگر ( ازجمله دکتر معین) معتقدند که بروجرد حدود ۲ هزار سال قبل ساخته شده است.

در زمان حکومت قاجار، حسام السلطنه حاکم خوزستان و لرستان، بروجرد را مقر حکومت خود قرار داد و با تغییر قلعه های آن، خندقی دور شهر ایجاد کرد.

عوامل موثری از قبیل آب و هوای معتدل کوهستانی، دشت حاصلخیز رسوبی سیلاخور، شبکه آب های روان دائمی، مراتع طبیعی، موقعیت مهم جغرافیایی، سیاسی و گسترش شبکه ارتباطی و تجاری باعث جذب جمعیت و توسعه شهرستان بروجرد شده اند. جاهای دیدنی بروجرد عبارتند اند از:

پل چالانچولان

این اثر در تاریخ ۱۶ آذر ۱۳۷۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. پل تاریخی چالانچولان در استان لرستان و در دشت حاصلخیزی در مسیر جاده قدیمی بروجرد به خوزستان و اصفهان قرار دارد. این پل در زمان صفویه روی رودخانه سزار ا حداث شده و شالوده اصلی آن در دوارن ساسانیان بنا گذاشته شده است.

‌طول پل چالان چولان ۶*۱۲۰ متر است و ۶ طاق چشمه آجری روی آن بنا شده كه پایه‌های آن ها تا ارتفاع یك متری از سنگ هستند. موج شكنهای پل با توجه به مسیر آب در سمت شمال غربی قرار گرفته و در دو طرف باند عبور پل نیز دو دیواره آجری به ارتفاع ۹۰ سانتی متر جهت امنیت و ممانعت از سقوط عابرین از روی پل ایجاد شده است.

پل قلعه حاتم

پل‎ها بناهایی هستند که در دوران مختلف تاریخی به منظورهای مختلفی در مسیرهای مهم جهت رفع نیاز انسان ساخته شده‌اند.
بیشتر کاربرد پل‎ها جهت عبور و مرور بوده که درصورت نیاز به گونه‌ای طراحی و ساخته می‌شدند که کاربری‎های دیگری نیز داشته باشند.
در فاصله ۵ کیلومتری شمال غرب بروجرد روستایی بنام قلعه حاتم وجود دارد که در غرب این روستای قدیمی پلی به نام قلعه حاتم قرار دارد.

این پل در میان زمین‌های صیفی کاری و لابه لای درختان روستا پیداست که سایه‌سار درختان آن را احاطه کرده است , همراه صدای پرندگان و جیرجیرک‌ها و لابه لای رقص قاصدکها و برگ‌درختان که با نسیم کوهساران همراه شده‌اند. کوچه پس کوچه‌های خاکی و خانه‌های قدیمی روستا در کنار درختان سربه فلک کشیده نشان از قدمت این روستا دارند.

آنچه این پل را حائز اهمیت کرده است این که پل قلعه حاتم به لحاظ کاربری با سایر پل‌های استان تفاوت دارد.
این پل علاوه بر کارکرد معمول ساخت پل برای انتقال بخشی از آب شرب رودخانه بالا دست روستای قلعه حاتم به شهر بروجرد ساخته شده است. طول پل ۲۶۱ متر و عرض آن ۲.۵ متر است و دارای ۱۴ چشمه تاق آجری است.عرض دهنه طاق چشمه‌ها در محل عبور جریان آب بیشتر و به طرفین کمتر می‌شود.

این پل که از نوع پل‎های جویی است در اوایل دوره پهلوی (۱۳۱۳) بر روی رودخانه باغ شاه (یکی از شاخه‌های سزار) احداث شده است.
عمده مصالح به کار رفته در آن آجر و سنگ است که تاق‌های چشمه را به شکل نیم قوس مزین کرده‌اند و هرکدام از آجرها ابعادی حدود ۲۲ در ۲۲ سانتی‌متر دارند. همچنین یال‌های شرقی و غربی پیکره تماماً از سنگ ساخته شده است و با همان سنگ هم به سطوح زمین سفت شده است.

شش ضلع دهنه چشمه تاق‌ها در محل عبور جریان آب بیشتر و به طرفین کمتر می‌شود. نوع ملات استفاده شده برای مقاوت بیشتر پل‌ها در زمان سیلاب‌ها و جریان زیاد آب بسیار مفید و موثر بوده است.

بخشی از مصالح به کار رفته در آن از جنس آهک است که به مرور زمان در مقابل آب سختر و مستحکم‌تر می‌شود. همچنین بین تاق‌ها و سطح گذر با استفاده از سنگ‌های آهکی به صورت سنگچین ساخته شده است.

رودخانه‌ای که از زیر پل قلعه حاتم رد می‌شود به رودخانه گرمابه معروف است که مصرف زراعی داشته، اما آبی که قرار بود از روی پل انتقال یابد در شهر بروجرد آب ماشا یا مالشو می‌گویند که مصرف شرب داشته است .

برای این که در تلاقی این دو آب به هم آمیخته نشوند، و ارزش آب شرب از بین نرود این پل را احداث کردند که آب از روی پل به سمت روستای قلعه حاتم منتقل شود و پس از این روستا از شمال به داخل شهر بروجرد منتقل شود و همچنان وقتی وارد این شهر شد ارزش آب شرب را داشته باشد.

در مورد این که چه کسی بانی این پل بوده است اطلاعاتی در دست نیست, اما چون نفع مردم روستا و پس از آن نفع مردم شهر را به دنبال داشته قطع به یقین به نظر می‌رسد متولی ساخت آن حاکم وقت بوده است.

پل قلعه حاتم در فضای بکر طبیعت و در میان سرسبزی و طراوت دشت همچنان استوار ایستاده و از ابهت و زیبایی خاصی برخوردار است.

گلدشت بروجرد

گلدشت از مناطق درختی و سرسبز بروجرد و از جمله تفرجگاههای این شهرستان است که اغلب مسافران و گردشگران با نام و ویژگیهای طبیعی این مکان به خوبی آشنایی دارند.دسترسی به گلدشت از طریق جاده آسفالته به طول ۱۲ کیلومتر از غرب شهر بروجرد امکانپذیر است.

گلدشت یک دره و جلگه وسیع در دامنه کوههای سر به فلک کشیده زاگرس است که محدوده این منطقه از غرب تپه چغای بروجرد آغاز و تا کپرگه ادامه دارد.

گلدشت از مناطقی است که در شمال غربی بروجرد واقع شده که به صورت یک تنگه از روستای کپرکه آغاز شده و تا تپه چغا ادامه دارد.

سر تا سر مسیر جاده گلدشت، مملو از درختان سیب، آلبالو و گیلاس است که بوی تازگی و عطر آن‌ها پیچیده و بهترین منطقه خوش آب و هوای بروجرد محسوب می‎شود.

وجود رودخانه‎های فراوان در گلدشت نیز سبب رونق کشاورزی شده که در انتهای باغ‎های گلدشت، رودخانه پر آب گلرود وجود دارد.
گلدشت مشتمل بر چندین روستا است که روستاهای فیال، شیخ میری، قلعه و کپرگه بخشهای مهم آن هستند.

این دره آبرفتی حاوی چشمه‌ها و سرابهای گوناگون است که آب آن ناشی از ذوب برفهای قلل کوه گرین باعث روان شدن رودخانه ای دائمی در این ناحیه شده و به تبع کشاورزی و باغداری در این ناحیه سر سبز از رونق زیادی برخوردار شده است.

گلدشت ناحیه ییلاقی شهروندان بروجردی به حساب می‌آید و ویلاهای زیبایی در گوشه و کنار آن دیده می‌شود و همچنین روستائیان خونگرم و امکانات تفریحی فراوان باعث شده تا این ناحیه به خصوص در ایام تعطیل شاهد حضور جمعیت زیادی از مردم بروجرد و مسافران و گردشگران باشد.

روستای کرکی خان

کرکیخان نام روستایی از توابع شهرستان بروجرد است. این روستا در کیلومترِ پنج محـور بروجـرد – ملایر، در منطقـه‌ای ییـلاقی و بسیارخوش آب و هوا واقع شده و از مناطق تفریحی- طبیعیِ شهرستان بروجرد به شمار می‌رود.

کـرکیخـان در مجـاورت محـور اصلی بروجـرد به غـرب و شمال غربی کشور قرار دارد که از این حیث دارای موقعیتی ویژه و برتر، نسبت به سایر روستاهای بروجرد است.

کرکیخان به ترتیب در گویش بروجردی “kariyuo” و در گویش لری کریون “Karyon” یا کـریو “Karyo”خوانده می‌شود.
مردم روستای کرکیخان عمدتاً به کشاورزی اشتغال دارند. محصولات عمده‌ی کشاورزی این روستا عبارت اند از: گندم، جو، گوجه، خیار، لوبیا، نخود، گردو، زردآلو و به ویژه سیب. البته در گذشته ای نه چندان دور، باغ‌های بهْ و انگور این روستا نیز زبانزد خاص و عام بوده است.

محل استقرار روستای کـرکیخـان در صـد سـال گذشته به دلایل گـوناگـون، دستخوش تغییراتی بـوده است. عمـده‌ی ایـن تغییـرات ناشی از ضـرورت هایی همچون مجـاورت با جـاده‌ی اصلـی، قرار گرفتن در منطقه ای ورای بستر رودخانه‌ی جاری در مرکز روستا و طبیعتاً دوری از مخاطرات سیـلاب‌های ویـرانگر آن، دوری از بافت‌های فرسـوده و قدیمی و در نهایت سـاخت بنـاهای نـو و با استحکام در بخش‌های همـوار و مسـطّح بـوده است.

عمـده‌ی ایـن ساخـت و سـازها درکرکیخان، مربوط به اوایل انقلاب اسلامی به این سو می‌باشد. از تغییرات گذشته‌های دورتر که ظاهراً اهالی چند روستا به نام‌های «قلا سربندی»، «علی آباد» و «کرکیخان» با یکدیگر متّحد و روستایی را با نام فعلی تشکیل دادند و نیز وجه تسمیه روستا اطّلاعات روشنی در دست نیست.

وسعـت اراضی کشاورزی تحت اختیار مـردم روسـتا، به وضـوح تمام، مؤیّد این موضوع است که شاکله‌ی این روستا، از چند ده، پی ریزی شده است.

کرکیخان از امکاناتی چون مرکز بهداشتی-درمانی (که در بین روستاهای اطراف حالت مرکزیّت دارد)، دو مرکز آموزشی نوساز در سطح ابتدایی و راهنمایی، شرکت تعاونی روستـایی، نـانـوایی (از هر دو نوع لواش و سنگگ)، چنـدین بـاب مغــازه‌ی بزرگِ خواروبارفروشی،سانـدویچی، قصّـابی، یک آرایشـگاه مـردانه و چنـدین آرایشـگاه زنـانه، و نیـز یک تعمیـرگاه خودرو برخوردار است.

حلواپاولا نوعی شیرینی محلی متشکل از ارد،شیره انگور،روغن،کنجد و دیگر افزودنی هاست که توسط زنان روستا در ایام نوروز جهت پذیرایی از مهمانان تهیه میشود.این شیرینی قدمت زیادی دارد و از سنتهای مردم کرکیخان است.

شال دورکی مراسمی است سنتی که در ان شب عید نوروز نوجوانان روستا کیسه ای را به طنابی آویزان میکنند و بارفتن به بام خانه‌های روستا و فرستادن کیسه‌ی خود به پایین بام و جلوی پنجره‌ی منازل اهالی روستا و سرودن اشعاری از جمله “امشو اول بهاره،خیر د حونت بواره،نون و پنیر و شیره،کیخا حونت نمیره” از آنان درخواست عیدی میکنند.این مراسم از قدیم الایام برگزار در روستا مرسوم بوده و تاکنون حفظ شده است.

در نزدیکی روستای کرکی خان در حوالی دره میهد و دیگر دره‌ها و کوه پایه‌های همجوار آن نقوشی قابل مشاهده هستند.سنگ نگاره‌های کرکیخان موز ه ای سر باز در دل طبیعت زاگرس از نخستین علائم ارتباطی انسان پیش از تاریخ تا دوران پیدایش خط هستند.بز کوهی، انواع حیوانات از پرندگان و آهوان تا موجودات درنده، صحنه‌های شکار، نبردهای پهلوانی و علامت‌های مرموز دیگری در این منطقه قابل مشاهده است.

بررسی سنگ نگاره‌های کرکیخان و مقایسه انها با دیگر سنگ نگاره‌ی دنیا یک پیام واضح دارد و آن وجود زبان هنر در همه‌ی آنها و یک وحدت رویه تکاملی در کل انسان ها، از گذشته‌های بسیار دور که درجریان زندگی خودآگاه یا نا خود آگاه از آن پیروی و گذر کرده اند، این روند تکاملی از طریق مختصر و پیچیده شدن آثار بجا مانده از آنان به راحتی قابل مشاهده است.

پارک سماور بروجرد

پارک سماور که به دلیل تندیس سماور وقوری در آن به پارک سماور در میان مردم معروف است . تندیس سماور و قوری واقع شده در این پارک اشاره به مهمان نوازی مردم شهرستان بروجرد دارد.

تندیس سماور بزرگ به نوعی نماد برایشهر بروجرد بدل گشته است . در این پارک فضای بازی برای کودکان به همراه وسایل بازی وجود دارد. و نیمکتهای زیر سایه درختان مجال استراحت را برای رهگران فراهم کرده است.

همچنین پشت این پارک طبیعت و باغ های بسیار زیبایی وجود دارد که به کوچه باغی معروف است  ،توصیه می شود مناظر زیبای کوچه باغی را که در فصول مختلف گونه گون جلوه میکند را از دست ندهید.

ارسال پیام شما